Είστε αυτή που θα πάρουν πρώτη τηλέφωνο όταν κάτι στραβώσει. Αυτή που θα θυμηθεί, θα οργανώσει και θα ηρεμήσει τους άλλους. Κι όταν σας ρωτούν «τι κάνεις;», η απάντηση βγαίνει μόνη της: «καλά είμαι».
Αν σας είναι γνώριμο, δεν είστε οι μόνες. Ο ρόλος της «δυνατής» φέρνει αναγνώριση, κουβαλά όμως και μια κούραση που συχνά δεν φαίνεται, ούτε στους άλλους ούτε σε εσάς την ίδια. Για αυτή την κούραση έγραψα στη στήλη «My Self» του Grace (ΤΟ ΒΗΜΑ). Εδώ θα βρείτε τα βασικά σημεία και τι μπορεί να βοηθήσει.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο Grace
Πώς γίνεται κάποια «η δυνατή»;
Συνήθως δεν το αποφασίζουμε. Μια δύσκολη περίοδος στην οικογένεια, μια αρρώστια, ένας χωρισμός, και κάποια έπρεπε να σταθεί όρθια. Σταθήκατε εσείς. Οι γύρω σας το συνήθισαν, και με τον καιρό το συνηθίσατε κι εσείς.
Στην αρχή είναι και κολακευτικό. Σιγά σιγά όμως οι άλλοι σταματούν να ρωτούν πώς είστε, όχι από αδιαφορία, αλλά επειδή σας έχουν δει πάντα να τα καταφέρνετε. Τα δικά σας δύσκολα μένουν «για μετά». Έτσι γεννιέται μια μοναξιά που απ’ έξω δεν φαίνεται.
Ποια είναι τα σημάδια αυτής της κούρασης;
Σπάνια έρχεται ως κατάρρευση. Συνήθως είναι πιο ήσυχη:
- κάνετε όσα πρέπει, αλλά μηχανικά, σαν σε αυτόματο πιλότο
- λέτε «καλά είμαι» πριν προλάβετε να σκεφτείτε αν ισχύει
- θυμώνετε με μικροπράγματα και μετά νιώθετε ενοχές
- το σώμα διαμαρτύρεται: σφιγμένος αυχένας, πονοκέφαλοι, ύπνος που δεν ξεκουράζει
- ακόμη και ο ελεύθερος χρόνος σας γεμίζει με υποχρεώσεις
Τι κρατά αυτόν τον ρόλο στη θέση του;
Στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) μιλάμε για «άγραφους κανόνες»: πεποιθήσεις που μάθαμε νωρίς, συχνά μέσα στην οικογένεια, και ακολουθούμε χωρίς να τις αμφισβητούμε. Για τη «δυνατή» μπορεί να είναι:
- «Αν ζητήσω βοήθεια, θα γίνω βάρος.»
- «Αν δυσκολευτώ, θα απογοητεύσω.»
- «Αν δεν το κάνω εγώ, δεν θα το κάνει κανείς.»
Κάποτε αυτοί οι κανόνες είχαν λόγο ύπαρξης, γιατί σας βοήθησαν να αντέξετε. Σήμερα μπορεί να σας κρατούν μακριά από ανθρώπους που θα ήθελαν να σας σταθούν. Δείτε και τη σελίδα Αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση.
Τι μπορείτε να δοκιμάσετε από σήμερα;
Δεν σας ζητώ να πάψετε να είστε δυνατή. Μπορεί όμως η δύναμή σας να χωρέσει κι άλλα πράγματα. Ξεκινήστε από μικρά βήματα:
- να πείτε «σήμερα δεν μπορώ»
- να αναθέσετε κάτι σε κάποιον άλλον, ακόμη κι αν θα το κάνει αλλιώς
- να κρατήσετε ένα απόγευμα για εσάς, χωρίς δικαιολογία
- να απαντήσετε ειλικρινά την επόμενη φορά που θα σας ρωτήσουν «τι κάνεις;»
Στην αρχή θα σας φανεί άβολο, ίσως και εγωιστικό. Συχνά όμως οι άνθρωποι που σας αγαπούν ανακουφίζονται όταν τους επιτρέπετε να σας φροντίσουν κι εκείνοι. Αν το «όχι» είναι το πιο δύσκολο κομμάτι, ίσως σας βοηθήσει το άρθρο Όρια στις σχέσεις: πώς να λες «όχι» χωρίς να νιώθεις ενοχές. Αν ο ίδιος ρόλος σας ακολουθεί και στη δουλειά, διαβάστε το Η γυναίκα στην παγίδα της υπεραπόδοσης.
Πότε μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία;
Αν τα σημάδια επιμένουν ή αν νιώθετε ότι δεν έχετε πού να ακουμπήσετε, η ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνει ένας χώρος όπου δεν χρειάζεται να κρατάτε εσείς τα πάντα. Εκεί μπορούμε να δούμε μαζί από πού ήρθαν αυτοί οι κανόνες και να τους κάνουμε πιο ευέλικτους, με τον δικό σας ρυθμό. Είναι μια επιλογή, όχι υποχρέωση.
Στο My Counselling μπορείτε να ξεκινήσετε ατομική ψυχοθεραπεία δια ζώσης στην Αθήνα ή online.
