Το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένες απαιτήσεις, συνεχείς προθεσμίες και ελάχιστο χρόνο ανάπαυσης. Όταν το άγχος παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να μετατραπεί σε χρόνιο στρες και να οδηγήσει σε εξουθένωση (burnout), γνωστικές δυσκολίες, δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα και ψυχοσωματικά συμπτώματα.
Ποιες είναι οι αιτίες του Επαγγελματικού Στρες
Το επαγγελματικό στρες προκύπτει όταν οι απαιτήσεις της εργασίας ξεπερνούν τις ψυχικές ή σωματικές αντοχές του ατόμου. Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλαπλές και συχνά συνδυαστικές, επηρεάζοντας σταδιακά την ψυχική υγεία και την καθημερινή λειτουργικότητα.
Συχνές αιτίες επαγγελματικού άγχους περιλαμβάνουν:
- Υπερβολικό φόρτο εργασίας και αυξημένες απαιτήσεις
- Πίεση χρόνου και συνεχείς προθεσμίες
- Έλλειψη ελέγχου ή σαφών ρόλων στο εργασιακό περιβάλλον
- Ανασφάλεια για το μέλλον ή τον επαγγελματικό ρόλο
- Δυσκολίες στην επικοινωνία με συναδέλφους ή προϊσταμένους
- Ανισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή
Mobbing στην Εργασία
Ένας ιδιαίτερα επιβαρυντικός παράγοντας επαγγελματικού στρες είναι το mobbing, δηλαδή η συστηματική ψυχολογική πίεση ή παρενόχληση στον χώρο εργασίας. Το mobbing μπορεί να περιλαμβάνει υποτίμηση, απομόνωση, ειρωνικά σχόλια, υπερβολική κριτική ή συνεχή αμφισβήτηση της αξίας του εργαζομένου.Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος μπορεί να αγνοείται συστηματικά σε συναντήσεις, να γίνεται αποδέκτης ειρωνικών σχολίων ή να λαμβάνει ασαφείς και αντιφατικές οδηγίες, με αποτέλεσμα τη σταδιακή του ψυχική φθορά.
Η παρατεταμένη έκθεση σε τέτοιες συμπεριφορές μπορεί να οδηγήσει σε έντονο άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, συναισθηματική εξουθένωση και σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Συμπτώματα Επαγγελματικού Στρες
Τα συμπτώματα του επαγγελματικού στρες εκδηλώνονται τόσο σε ψυχικό όσο και σε σωματικό επίπεδο και συχνά επιδεινώνονται όταν το άτομο αγνοεί τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.
Ψυχικά και συναισθηματικά συμπτώματα
- Έντονο άγχος ή ανησυχία που σχετίζεται με την εργασία
- Ευερεθιστότητα, εκνευρισμός ή συναισθηματική αποστασιοποίηση
- Δυσκολία συγκέντρωσης και μειωμένη απόδοση
- Αίσθημα εξάντλησης ή έλλειψης κινήτρου
- Αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό και την επαγγελματική επάρκεια
Σωματικά συμπτώματα
- Πονοκέφαλοι ή μυϊκή ένταση
- Διαταραχές ύπνου
- Κόπωση και χαμηλά επίπεδα ενέργειας
- Στομαχικοί πόνοι, ταχυκαρδίες ή σωματική δυσφορία χωρίς σαφή ιατρική αιτία
Όταν το επαγγελματικό άγχος παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να οδηγήσει σε burnout και να επηρεάσει σοβαρά την ποιότητα ζωής.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία;
Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) προσφέρει εργαλεία αναγνώρισης και τροποποίησης των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών που σχετίζονται με το εργασιακό άγχος.
Με την ψυχοθεραπευτική υποστήριξη, το άτομο μπορεί να:
– αναγνωρίσει τις πηγές του στρες,
– βελτιώσει την ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή,
– αναπτύξει δεξιότητες διαχείρισης άγχους,
– θέσει υγιή όρια και ρεαλιστικές προσδοκίες,
– ενισχύσει την ανθεκτικότητά του και την αίσθηση αυτοαποτελεσματικότητας.
Ψυχική υγεία και εργασιακό άγχος- Πως να βρεις την ισορροπία;
Η φροντίδα της ψυχικής υγείας αποτελεί βασικό παράγοντα για μια πιο ισορροπημένη και υγιή καθημερινότητα. Η αναγνώριση των ορίων, η ενίσχυση της αυτοφροντίδας και η αναζήτηση υποστήριξης είναι σημαντικά βήματα για τη διαχείριση του εργασιακού άγχους.
Χρήσιμες στρατηγικές και πρακτικές για την επίτευξη ισορροπίας παρουσιάζονται και στο άρθρο «Ψυχική υγεία και εργασιακό άγχος: Στρατηγικές για να βρείτε την ισορροπία για μια πιο υγιή καθημερινότητα» από την Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια Ιωάννα Τσαμπαλάτη – Βακαλοπούλου, το οποίο αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης και της ψυχικής ενδυνάμωσης στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για την επεξεργασία των πιέσεων της εργασίας, τη διαχείριση του άγχους και την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, βοηθώντας το άτομο να αποκαταστήσει την ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή.
Πότε να ζητήσω βοήθεια για το επαγγελματικό στρες;
Αν το στρες επηρεάζει την ψυχική και σωματική υγεία, την απόδοση στη δουλειά ή τις σχέσεις, η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να αποτρέψει τη συναισθηματική εξουθένωση και να φέρει ισορροπία. Για περισσότερη υποστήριξη ή για να ξεκινήσετε τη διαδικασία θεραπείας, επικοινωνήστε με την Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια Ιωάννα Τσαμπαλάτη – Βακαλοπούλου.